Μια βαθιά ανατομία της ανθρώπινης ψυχής και ταυτόχρονα ένα χρονικό του τέλους μιας εποχής, της περιόδου Μέιτζι (1868–1912), που σήμανε τον ριζικό μετασχηματισμό της Ιαπωνικής κοινωνίας από μια απομονωμένη φεουδαρχική κοινωνία σε σύγχρονο βιομηχανικό έθνος-κράτος.
Κεντρικός άξονας του μυθιστορήματος είναι η σχέση ενός ανώνυμου νεαρού φοιτητή με έναν αινιγματικό άνδρα μεγαλύτερης ηλικίας, τον οποίο ο νέος αποκαλεί «Σενσέι» (Δάσκαλο). Ο Σενσέι ζει σε μια κατάσταση εκούσιας απομόνωσης, φέροντας το βάρος ενός σκοτεινού μυστικού, που τον εμποδίζει να συνδεθεί πλήρως με τους ανθρώπους, ακόμα και με την ίδια του τη σύζυγο. Μέσα από τη σταδιακή αποκάλυψη του παρελθόντος του, ο Σόσεκι εξερευνά τη φύση της προδοσίας, την αφόρητη ενοχή και το υπαρξιακό κενό που συνοδεύει τον σύγχρονο ατομικισμό.
Η εισαγωγή στη ζωή του Σενσέι λειτουργεί ως ένας καθρέφτης της ανθρώπινης μοναξιάς: ο ήρωας είναι παγιδευμένος ανάμεσα στην επιθυμία για επικοινωνία και τον φόβο της απόρριψης, θεωρώντας την ανθρωπότητα